(Her)bekijk de parlementaire “debatten” van maandag 15 januari 2024 (te bekijken vanaf 33’ wegens een technisch opnameprobleem)
Terwijl de oppositieparlementsleden (de heren Geoffroy Coomans de Brachène – MR, Matthias Vanden Borre – N-VA en Christophe De Beukelaer – Les Engagés) met energie en relevantie talrijke vaststellingen en vragen hebben gericht aan minister-president Rudi Vervoort, was het voor de leden van STR-Belgium — fysiek of op afstand aanwezig — een grote verrassing om een show, om niet te zeggen een circus, bij te wonen waarin geen enkele van deze vragen inhoudelijk werd besproken. Blijkbaar gebeurt dit vaker (waarbij we de moed en volharding van de oppositieparlementsleden willen prijzen); voor ons was het een eerste keer, en het is absoluut verbijsterend te zien hoe vragen van algemeen belang voor de Brusselaars op die manier worden genegeerd. Gelukkig was er geen toegangsprijs om dit bij te wonen, want naast onze tijd betalen wij als Brusselse burgers al de salarissen van onze parlementsleden, ministers en (grote) kabinetten zodat zij (in principe) hun werk correct doen! We hadden een minimum aan ernst verwacht in plaats van totaal misplaatste humor of toneelspel, terwijl het gaat om een uiterst impactvolle thematiek voor burgers en talrijke economische actoren uit diverse Brusselse sectoren!
Als minister-president Rudi Vervoort de hoofdverantwoordelijkheid draagt in dit dossier, temeer daar hij bevoegd is voor toerisme en territoriale ontwikkeling (hij heeft alle oplossingen in handen terwijl hij blijkbaar enkel problemen ziet — we komen hierop terug), zijn de andere meerderheidspartijen (DéFI, Ecolo) evenzeer verantwoordelijk voor deze aantasting van de democratie, minstens omdat zij hun goedkeuring van de ordonnantie niet hebben gekoppeld aan inhoudelijke en gedocumenteerde antwoorden op de fundamentele vragen die werden gesteld. Blijkbaar hebben zij er geen probleem mee om een blanco cheque te ondertekenen… We kunnen alleen maar hopen dat zij van mening veranderen tegen 26 januari, wanneer het ontwerp van ordonnantie in plenaire zitting zal worden gestemd.
Voor een goed begrip van de thematiek kunnen wij de meerderheidspartijen alleen maar aanraden de volgende documenten op onze website te raadplegen, met name:
- onze samenvatting van één pagina (FR-NL-EN) met de obstakels voor de registratie van een toeristische accommodatie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest van 18 december 2023
- onze open brief aan de Brusselse burgers (FR-NL-EN) van 11 december 2023
- onze open brief aan de minister-president van 12 oktober 2023
Zonder alle punten van onze argumentatie te herhalen, die uitgebreid aan bod komen in de verschillende rubrieken van onze website, komen we terug op enkele essentiële elementen uit het verloop van de parlementaire zitting van maandag:
“De unanieme vaststelling van de impact van deze activiteit op de huisvesting in Brussel.” (35’16’’)
Deze hypothese, het vertrekpunt van de argumentatie van de minister-president en later ondersteund door de meerderheidspartijen, lijkt als verworven en onbetwistbaar te worden beschouwd. Ter ondersteuning wordt bijvoorbeeld verwezen naar een recente studie van de VUB zonder de academische voorbehouden in de conclusies te benadrukken. Of naar algemene cijfers van het Observatorium van de Huurprijzen. Mag eraan herinnerd worden dat stijgende huurprijzen kunnen worden verklaard door verschillende factoren, bijvoorbeeld en niet exhaustief:
1/ hoge rentevoeten die Brusselaars naar de huurmarkt duwen
2/ inflatie en energiekosten
3/ de aanwezigheid van internationale instellingen en bedrijven in Brussel (een enorme troef)
4/ leegstaande of verlaten woningen
De sector ontkent niet dat er mogelijk een impact kan zijn van zijn activiteit op de woningmarkt, maar vraagt simpelweg om deze impact te onderbouwen en wetenschappelijk te kwantificeren om een proportionele ordonnantie en passende instrumenten — zoals quota- en compensatiemechanismen per wijk — te kunnen invoeren. Deze systemische impactanalyse, hoe complex ook, ligt zeker binnen de mogelijkheden van onze universiteiten indien zij daarvoor worden gemandateerd. Dit is het fundamentele uitgangspunt van het meningsverschil tussen de twee kampen.
De electorale redenering lijkt dus: “beste Brusselse burgers, wij zullen de sector van toeristische verblijven beperken en daarmee (bijdragen aan) het oplossen van uw woonproblemen.” Maar welke belofte doen de meerderheidspartijen dan aan 26% van de Brusselse bevolking die in onaangepaste woningen woont, aan 29% die in overbevolkte woningen leeft of aan de 40% minst bemiddelde huishoudens die slechts toegang hebben tot 10% van de huurmarkt, wanneer kortetermijnverhuur vandaag hoogstens 1,5% van het woningbestand vertegenwoordigt?
“Het rendement van toeristische verhuur in een stad als Brussel is veel hoger dan dat van klassieke verhuur.” (36’10’’)
Nogmaals: men vergelijkt appels met peren door inkomsten uit eigendom te vermengen met inkomsten uit arbeid. De exploitatie van toeristische accommodatie brengt talrijke kosten met zich mee (schoonmaak, wasserij, belastingen, commissies, logistieke kosten, enz.). STR-Belgium kan de parlementsleden hierover informeren.
“Dit fenomeen zorgt ervoor dat bepaalde wijken worden verlaten door bewoners en vervangen door toeristen.” (36’22’’)
Is dit geen dramatische voorstelling van de toeristische impact in Brussel, overdreven met electorale bedoelingen, wanneer men de relatieve toeristische aantrekkelijkheid vergelijkt met Eurostat-cijfers? Bovendien bieden quota- en compensatiemechanismen — gekoppeld aan een herzien PRAS (Share the City) — net oplossingen om sociale cohesie te garanderen.
Overlast en openbare rust:
Dit is het meest verbazingwekkende punt. Het gaat om problemen veroorzaakt door een minderheid van gebruikers. Waarom hebben de meerderheidspartijen niet de kans gegrepen om dit probleem definitief op te lossen? Het gaat niet om geluidsmeters van Leefmilieu Brussel, maar om plug-and-play slimme meters gekoppeld aan dienstenbedrijven — oplossingen die internationaal bewezen zijn en zelfs wettelijk verplicht zijn in sommige steden zoals Sevilla. Toch werd het voorstel afgewezen met het argument “extreem ingewikkeld”. Dit is een gemiste kans… bewust? Het ontbreken van rechtvaardiging is onaanvaardbaar in een democratie.
Verder lijken minister-president en meerderheid het bestaan van een spectrum van actoren te negeren, van volledig illegale exploitanten tot actoren die aan alle vereisten voldoen behalve de stedenbouwkundige attestering. De professionele markt wordt automatisch gezien als die van “grote multi-eigenaars”, wat niet overeenkomt met de realiteit van property managers.
Er blijven ook vragen onbeantwoord, zoals hoe het imago van Brussel en het belang van de toerist worden beschermd als het aanbod wordt vernietigd terwijl de vraag sterk groeit (Eurostat Q3 2023).
Waarom verdedigen wij onze belangen — en die van de Brusselaars?
Omdat de sector bijdraagt aan de economische dynamiek van Brussel:
- hij wordt massaal gebruikt door burgers wereldwijd (Eurostat)
- hij vormt een complementair aanbod naast hotels
- hij creëert directe en indirecte werkgelegenheid in talrijke sectoren
Kortom, de kortetermijnverhuur draagt bij aan een competitieve, innovatieve en duurzame Brusselse toeristische markt.
Wanneer de minister-president stelt dat het beleid een “delicaat evenwicht” vormt (34’52’’), hebben wij — op dit moment — geen enkele reden om overtuigd te zijn. Wij nodigen de Brusselaars uit dit goed te beseffen.
Er blijven bovendien talrijke onbeantwoorde punten: quota-mechanismen, de 120-dagenregel, definities van categorieën, uitvoeringsbesluiten, controle-middelen, enz.
Conclusie:
Deze parlementaire zitting was bijzonder verhelderend voor STR-Belgium:
- De minister-president heeft weinig kennis van de sector en toont weinig respect ervoor.
- Fundamenteel is de democratie in gevaar wanneer zulke belangrijke beslissingen zonder onderbouwde rechtvaardiging worden genomen.
Indien de meerderheidspartijen hun rol niet opnemen vóór de stemming van 26 januari, zal deze zitting in elk geval een bijkomend element vormen in het dossier dat STR-Belgium zal blijven verdedigen op verschillende fronten, met vastberadenheid, tot een gerechtvaardigde, proportionele en niet-discriminerende ordonnantie wordt bereikt.
In elk geval moet vóór elke uitvoering van de ordonnantie een systemische impactstudie worden uitgevoerd door de (toekomstige?) Brusselse regering. Dit is essentieel en de enige garantie voor democratie in onze regio.
Tot slot heeft de sector inmiddels nul vertrouwen in het vermogen van de minister-president om de clandestiniteit van de kortetermijnverhuurmarkt in Brussel op te lossen… (tekst vervolgt).
